Werk veilig.
Houd plezier.
Kijk vooruit.

Polyurethaan (PUR)

Polyurethanen zijn polymeren die ontstaan door diisocyanaten te laten reageren met polyolen. Afhankelijk van het gewenste eindproduct, kunnen verschillende andere bestanddelen toegevoegd worden aan de reactie, zoals katalysatoren, schuimmiddelen en eventueel vlamvertragers. Volledig uitgereageerd Polyurethaan (PUR) bevat geen diisocyanaten en polyolen meer. Polyurethaan wordt in de bouw veelvuldig toegepast als isolatie, vulmiddel en montageschuim.

Wat zijn de gevaren van blootstelling aan PUR en welke maatregelen kun je treffen om gezondheidsschade te voorkomen?

PUR-schuim wordt gebruikt bij montagewerkzaamheden en als vulmiddel, zoals montageschuim, snelschuim en vulschuim. Dergelijke producten zijn voorgereageerde producten (prepolymeren) met een laag gehalte aan vrije diisocyanaten. Bij juist gebruik van deze ééncomponenten- en tweecomponentenschuim zal blootstelling aan diisocyanaten gering zijn. Wel is het belangrijk ademhalingsbescherming, een veiligheidsbril, handschoenen en beschermende kleding te dragen.

Bij het gebruik van een schuimlans (bv. vulschuim in spouwmuren) is de afstand tussen verwerken en het reagerende schuim ca. 1,5 meter. Dit verkleint de kans op blootstelling aan diisocyanaten, maar de kans op blootstelling blijft wel altijd aanwezig. Het is belangrijk omstanders op de risico's te wijzen van het werken met diisocyanaten. Ook hier is het belangrijk ademhalingsbescherming, een veiligheidsbril, handschoenen en beschermende kleding te dragen.

Bij het spuiten van isolatieschuim met een spraypistool (bv. isolatie van kruipruimtes) is de kans op blootstelling groot. Voor deze toepassingen zijn verhoogde veiligheidsmaatregelen noodzakelijk. Deze werkzaamheden moeten worden uitgevoerd door gespecialiseerde gecertificeerde bedrijven volgens de BRL 1332 / URL 27-101.

Van de componenten waaruit PUR bestaat, zijn vooral de isocyanaten schadelijk. Mogelijke gezondheidseffecten van blootstelling hier aan zijn:

In de ééncomponentschuimen wordt een isocyanaat prepolymeer toegepast. In dit schuim is daardoor geen of nauwelijks vrij isocyanaat aanwezig. Hierdoor zijn er geen acute effecten op de gezondheid te verwachten, tenzij je al allergisch bent voor isocyanaten. Wel kan bij intensief gebruik van schuimbussen in een kleine ruimte zuurstofgebrek ontstaan, met kans op bewusteloosheid.

Bij het bewerken van uitgehard PUR-schuim komen geen schadelijke gassen meer vrij. Aangezien er wel stof vrij komt, is het aan te raden een halfgelaatsmasker met filtertype P2 te dragen.

  • Zorg ervoor dat iedereen voldoende instructie/training heeft gehad over het veilig werken met PUR.
  • Spreek als werkgever en werknemer met elkaar over de te nemen beschermingsmaatregelen en spreek elkaar indien nodig er ook op aan!

Werkgever en werknemer kunnen samen de volgende maatregelen nemen, op volgorde van de arbeidshygiënische strategie:

  • Werk met uitgeharde isolatieplaten in plaats van met schuim.
  • Let er op dat er goed geventileerd wordt als er in een kleine ruimte meer dan één bus PUR-schuim wordt verspoten en gebruik onafhankelijke ademhalingsbescherming.
  • Gebruik een veiligheidsbril, handschoenen (neopreen of nitrilrubber) en goed sluitende werkkleding.
  • Gebruik bij het verwerken van uitgehard schuim ademhalingsbescherming (halfgelaatsmasker met filtertype P2).

contact