Toolboxvideo over veilig werken met kwartsstof online
23 maart 2026
Kwartsstof wordt niet voor niets gezien als een sluipmoordenaar. Het bestaat uit hele kleine stofdeeltjes die je niet of nauwelijks kunt zien. Ze lossen niet op en komen diep in de longen terecht. Dit kan leiden tot stoflongen of longkanker. De toolboxvideo kwartsstof beantwoordt de vraag hoe je veilig met kwartsstof werkt.
Elke hoeveelheid kwartsstof die je inademt, is een gevaar voor je gezondheid. Hoe meer kwartsstof je inademt, hoe groter de kans dat je ziek wordt. “Je moet zorgen dat je niet blootgesteld wordt”, zegt Johan Timmermans, specialist Arbeidshygiëne en Arbeidsepidemiologie bij Volandis, in de toolboxvideo. David van Swol, bestuurslid bij Aannemersfederatie Nederland, bevraagt hem over hoe je veilig werkt met kwartsstof.
Pas de STOP-strategie toe
Hoe kun je het beste maatregelen nemen? Dat is één van de eerste vragen die David aan Johan voorlegt. Het antwoord is duidelijk: “Dat moet je doen volgens een vaste volgorde, volgens de STOP-strategie. Dit houdt in: de meest effectieve maatregelen eerst en dan de minder effectieve maatregelen. De meest effectieve aanpak is de bronaanpak. Zorg er bijvoorbeeld voor dat je een ander soort materiaal gebruikt, waar geen kwarts inzit.”
“Of zorg ervoor dat het kwarts niet vrijkomt. Als je een tegel pakt, kun je daar een slijptol inzetten, maar dan komt het kwarts er in een wolk vanaf. Maar als je met een tegelsnijder snijdt, komt er geen stof vrij”, vervolgt Johan. “Zo voorkom je dat mensen blootgesteld worden. Dat is een vorm van de bronaanpak.” Wat als de bronaanpak niet kan? “Dan moet je vooral technische maatregelen nemen om te voorkomen dat het stof vrijkomt.”
“Je kan bijvoorbeeld een waterslang aansluiten op gereedschap, zodat het water ervoor zorgt dat als het stof vrijkomt bij het slijpen of frasen, dat dit door het water wordt afgevangen. Zodat het niet in de lucht komt. Een ander bekend voorbeeld is afzuiging”, legt Johan in gesprek met David uit. “Direct op een zaag of boor zorg je er dan voor dat het stof wegblijft en niet in de ademzone komt van degene die ermee aan het werken is.”
Wijs elkaar op de gevaren
De kernboodschap van Johan is: “Kwartsstof is gevaarlijk. Je kunt er erg ziek van worden. Het is echt een sluipmoordenaar. We moeten ervoor zorgen dat vakmensen er niet aan blootgesteld worden. Dit betekent dat werkgevers, werknemers en opdrachtgevers met elkaar in gesprek moeten gaan hoe je andere materialen kunt gebruiken en hoe je op een andere manier kunt werken om ervoor te zorgen dat de stof niet vrijkomt of zich niet verspreidt. Alleen zo kunnen we ervoor zorgen dat mensen gezond aan het werk blijven.”
