Zó bouwt Van Wijnen aan veiligheid

Van Wijnen Harderwijk-Zwolle en Amsterdam zijn uitgeroepen tot Veiligste Bouwer 2025. De twee vestigingen onderscheiden zich met een cultuur waarin veiligheidsbewustzijn en veilig gedrag vanzelfsprekend zijn. Rick Leusink en Alexander Besselsen zijn trots dat ze deze prijs in ontvangst mogen nemen. "En dankbaar voor alle collega’s en partners die dit met ons waarmaken."

De Veiligste Bouwer is een initiatief van Brain Based Safety en KPE Bouw & Infra. Met deze verkiezing stimuleren de initiatiefnemers dat bouwbedrijven hun ervaringen met veilig en gezond werken delen. 

Trots, maar bescheiden

Adjunct-directeur Rick Leusink van de Amsterdamse vestiging en veiligheidskundige Alexander Besselsen bij Van Wijnen Harderwijk-Zwolle zijn trots, maar bescheiden. Besselsen: "Ik ben veel op pad om met collega's en medewerkers van onze partners te praten. Mijn motto is: ga er niet te snel van uit dat je iets weet, maar stel vragen en luister goed naar wat mensen je vertellen." Ook Leusink komt graag op de bouwplaats: "De meeste collega’s ken ik al vanaf het moment dat ze op deze vestiging binnenkwamen. Als ik op een project ben, zoeken ze me gerust op.”

Veiligheid begint bij eigenaarschap

Van Wijnen begon landelijk met technische veiligheidsmaatregelen en een eenduidige inrichting van processen. Leusink: "Dat betekent onder andere dat we vroegtijdig het V&G-plan voor de ontwerpfase bespreken met de opdrachtgever. Zo zien we bijvoorbeeld snel of het ontwerp veilig gevelonderhoud mogelijk maakt. Je wilt de bouw ook veilig achterlaten voor een ander." Daarmee ben je er niet, benadrukt Besselsen. 

"Veiligheid vraagt om een cultuur waarin iedereen alert is, risico’s bespreekbaar maakt en elkaar aanspreekt. Afspraken moeten niet alleen op papier staan, maar vooral op de werkvloer worden nageleefd. Als mensen zich verantwoordelijk voelen voor veiligheid, bedenken ze ook weer goede nieuwe maatregelen."

Brain Based Safety

Besselsen kende Brain Based Safety van zijn vorige werkgever. De aanpak is gebaseerd op recent onderzoek naar het brein en verklaart waarom mensen soms risico's nemen. Het doel: veiliger gedrag versterken door breininzichten uit de neuropsychologie te vertalen naar praktische toepassingen, zoals het aanleren van risicobesef. "Al onze leidinggevenden hebben geleerd waarom mensen soms onveilig handelen, ondanks regels en instructies”, aldus Besselsen. 

“Ook krijgen ze vaardigheden mee om veiligheid bespreekbaar te maken en medewerkers te motiveren tot veilig gedrag." Daarnaast werd een groep uitvoerders, werkvoorbereiders en voormannen getraind om expertsessies te geven. "In zo’n sessie nemen zij collega’s op een aansprekende manier mee in belangrijke veiligheidsthema's."

Eerst bronmaatregelen

De laatste expertsessie bij vestiging Amsterdam ging over gevaarlijke stoffen. Leusink: "In Nederland overlijden elk jaar ongeveer 3.000 mensen door langdurige blootstelling aan gevaarlijke stoffen op het werk. De aandoeningen ontstaan vaak pas jaren na de blootstelling. Daardoor is het probleem op de werkvloer minder zichtbaar." 

Net als bij andere risico's draait het om bewustwording. Soms helpt een demonstratie om iets duidelijk te maken. "In de sessie over veilig werken op hoogte hebben we collega's laten ervaren hoe het is om aan een valharnas te hangen. Ook bleek het bijna onmogelijk om een gewicht van 80 kilogram, die met een valharnas en vanglijn aan het ankerpunt hangt, omhoog te hijsen. Wat we wilden meegeven: veiligheid begint bij de bron. PBM's, zoals een valharnas, zijn het laatste redmiddel."

Gedrag maakt het verschil

Initiatieven zoals deze zorgen ervoor dat steeds meer collega’s zich uitspreken over veiligheid, merkt Besselsen. "In de weken na zo'n expertsessie krijgen we altijd meer meldingen, vooral over het onderwerp dat aan bod kwam.” 

“Collega's kijken dan net even met een andere blik naar de situatie. Soms krijgen we ook meldingen over externe medewerkers. We betrekken vaste partners bij onze veiligheidsaanpak, en ook bij hen is de motivatie groot”, vervolgt Besselsen. “Toch blijkt het een uitdaging om alle mensen op de bouwplaats op hetzelfde veiligheidsniveau te krijgen.” 

Zijn tip voor andere bedrijven: "Veiligheid en gezond werken zijn iets van de lange adem. Behoud je focus op gedrag. Alleen op techniek en organisatie ga je geen verschil maken, er moet een goede kop op de mensen zitten."

Ga ook aan de slag met je V&G-plan!

Wil je ook aan de slag met de V&G-planner om je Veiligheids- en Gezondheidsplan (V&G-plan) te maken? Deze online tool is onlangs vernieuwd. De planner werkt makkelijker, sneller en intuïtiever. Hij sluit beter aan bij de manier van werken op de bouw en denkt met je mee over risico’s en maatregelen. De nieuwe planner is vooral taakgerichter.

Bron: Bouwend Nederland