De gezondheidseffecten van lawaai
14 september 2026
Boren, hameren, voertuigen die langsrijden. Als je op een bouwplaats werkt, dan is lawaai lastig te vermijden. Natuurlijk weten we allemaal dat te hard geluid zorgt voor gehoorverlies. Maar lawaai kan ook invloed hebben op stress, concentratie, productiviteit en vermoeidheid.
En dat is niet het enige. Volgens het rapport Gehoorverlies en werkvermogen van Veiligheid NL is er een verband tussen gehoorverlies en ziekteverzuim, meer behoefte aan herstel en de mentale gezondheid van werknemers.
Volgens een artikel van TBV-Online groeit het bewijs dat lawaai niet alleen zorgt voor gehoorschade, maar ook invloed heeft op stressreacties, cardiovasculaire gezondheid en in sommige gevallen ook mentaal functioneren.
De gezondheidseffecten van lawaai
Gehoorverlies is een van de meest gemelde beroepsziekten in de bouw- en infrasector. En dat heeft best nare gevolgen. Volgens bedrijfsarts Fred Boots hebben veel werknemers in de bouw op latere leeftijd last van gehoorverlies, vaak in combinatie met oorsuizen (tinnitus): “Lawaai en oorsuizen kosten energie in je brein voor ruisonderdrukking en je moet je extra inspannen om te communiceren. Naarmate je slechter gaat horen nemen die inspanningen toe. Dat is vermoeiend voor je brein.”
Hinderlijk geluid en schadelijk geluid
Hinderlijk geluid komt onder andere van pratende collega’s, apparaten en machines, bellen, alarmen en telefoons. Hinderlijk geluid zorgt voor:
Stress en vermoeidheid
Ergernis, irritaties en miscommunicatie
Lagere productiviteit
Geluid is al snel hard. Geluid van 80 decibel is namelijk schadelijk als je er lang aan wordt blootgesteld. Hoe hard is dat ongeveer? Als je 1 meter bij iemand vandaan staat en je stem moet verheffen om elkaar te kunnen verstaan, dan is het geluid harder dan 80 dB. Als je dagelijks in dat soort geluid werkt, dan kun je al last krijgen van gehoorverlies en lawaaidoofheid. Iedere 3 decibel meer geluid verdubbelt de kans op het ontstaan van lawaaigehoorschade.
Wat kun je doen: oplossingen tegen lawaai
Werkgevers kunnen onder andere:
Geluidsarme bouwmachines aanschaffen
De geluidsbron omkasten
Maatregelen nemen bij de geluidsbron zelf, zoals geluiddempers en spuitmonden
Voor goed onderhoud van machines en gereedschap zorgen, zodat deze niet onnodig veel geluid maken
Aangeven waar hoge lawaainiveaus zijn op de werkplek
De blootstellingsduur van werknemers beperken
Werknemers kunnen:
Zo veel mogelijk uit de buurt van lawaai blijven
Machines en compressoren uitzetten als je ze niet gebruikt
Met een zo laag mogelijk vermogen werken
Rustig rijden
Machines en gereedschap goed onderhouden, zodat er geen onderdelen gaan rammelen
Werkstukken vastklemmen zodat ze niet gaan trillen
Gereedschap en materialen niet neergooien, maar neerleggen
De radio niet te hard zetten
Goede gehoorbescherming dragen, zoals oordoppen, oorkappen en otoplastieken (een soort op maat gemaakte oordoppen)
Meer weten? Lees hier alles over werken in een lawaaierige omgeving.
Wil je zelf weten of je nog wel zo goed hoort als je denkt? Tijdens je PAGO wordt ook je gehoor getest.