Minder uitval in de afbouw begint bij preventie

De afbouw is fysiek zwaar werk. Tillen, werken boven schouderhoogte en langdurige belasting van rug en knieën horen bij het vak. Dat kan op termijn leiden tot klachten of zelfs uitval. Juist daarom wordt preventieve gezondheidszorg steeds belangrijker voor afbouwbedrijven.

Bij Bovo Beroepsopleidingen/Afbouwprofs Oost Nederland wordt hier actief op ingezet. Door medische keuringen slim te organiseren, lukt het om vrijwel alle leerlingen te bereiken. Volgens bedrijfsleider Albert KleinJan zit de kracht vooral in eenvoud. “Als je het te ingewikkeld maakt, doen ze het niet,” zegt hij.

Keuringen zonder productieverlies

Leerlingen die starten in de afbouw krijgen een medische intredekeuring. Daarnaast hebben zij na een jaar werken recht op een tweede keuring. In de praktijk blijkt het vaak lastig om werknemers hiervoor terug te laten komen.
“Dan zeggen ze: ik heb geen klachten, dus waarom zou ik gaan?” aldus KleinJan.

De oplossing bleek simpel: de bedrijfsarts komt naar de opleidingslocatie en de keuring vindt plaats op een schooldag. “De jongens zijn er toch al,” zegt KleinJan. “Niemand hoeft vrij te nemen en bijna iedereen doet mee.”
Ook voor leerbedrijven heeft dat voordelen. Leerlingen missen geen werkdag en werkgevers verliezen geen productietijd.

Problemen vroeg signaleren

Volgens KleinJan betaalt deze aanpak zich snel terug. Door gezondheidsproblemen of risico’s vroeg te signaleren, kan er tijdig worden ingegrepen. “Na een jaar werken zie je wat het werk met het lichaam doet. Als je klachten of risico’s vroeg ontdekt, kun je er ook iets mee doen.”

Denk bijvoorbeeld aan aangepaste werkzaamheden, extra begeleiding of betere beschermingsmiddelen. Het doel is dat vakmensen hun werk langdurig gezond kunnen blijven doen.

Gedrag op de werkvloer

De medische keuringen maken deel uit van een bredere aanpak rond veilig en gezond werken. Zo krijgen leerlingen bijvoorbeeld otoplastieken in plaats van losse gehoorbescherming. “Oorkappen raken kwijt of blijven liggen,” zegt KleinJan. “Otoplastieken hangen om de nek. Dan zie je dat ze ze ook echt gebruiken.”

Ook voorbeeldgedrag speelt een belangrijke rol. Leerlingen kijken naar hun leermeester op de werkvloer. Wanneer ervaren vakmensen zorgvuldig omgaan met hun lichaam en beschermingsmiddelen gebruiken, nemen jongeren dat gedrag sneller over.

Volgens KleinJan ligt daar ook een rol voor werkgevers. “Zegt een werkgever: van mij hoeft het niet, dan gebeurt er ook niks.”

De belangrijkste les: maak preventie praktisch en laagdrempelig. “Je kunt alles perfect geregeld hebben op papier, maar als het niet past in het dagelijks werk van die jongens, werkt het niet.”

Bron: NOA