Veilig werken en leren
Het puberbrein
De hersenen van studenten en pubers zijn nog niet volledig ontwikkeld. Vooral functies zoals het kunnen overzien van oorzaak en gevolg en inzicht in waarom bepaalde werkwijzen nodig zijn, rijpen pas rond het 23ste levensjaar.
Dit betekent dat de meeste studenten nog niet goed in staat zijn om reële inschattingen te maken van gevaren op de werkplek. Daarbij komt dat ze aan het begin van hun opleiding ook onvoldoende inzicht hebben in het werk zelf. Hierdoor ontstaat een dubbel risico:
- Cognitief: hun hersenen zijn nog niet klaar om gevaren goed te beoordelen.
- Praktisch: ze weten nog niet welke risico’s er überhaupt bestaan op de werkplek.
Daarom ligt er voor de leermeester een belangrijke verantwoordelijkheid op het gebied van veiligheid: actief begeleiden, bewust maken van risico’s en zorgen voor een veilige leeromgeving.
Gedrag
ADHD
- Iemand met ADHD kan prikkels minder goed filteren. Alles is even belangrijk, dus ook een vogeltje dat voorbijvliegt tijdens jouw uitleg.
- Sterke kanten: hoge creativiteit, snel in het vinden van oplossingen, veel energie, grote werkproductie mogelijk.
ADD
- Hyperactiviteit zit vooral in het hoofd. Aan de buitenkant valt dit niet op.
- Informatie wordt trager maar diepgaander verwerkt.
- Gedachten worden lastig onder woorden gebracht.
- Sociale vaardigheden kunnen minder zijn. Hier kan een gevoel van eenzaamheid gekoppeld worden.
Hoe kan een leermeester helpen?
- Zorg voor een werkplek met zo min mogelijk afleiding.
- Blijf rustig en stel de student op z’n gemak.
- Geef expliciet aan wat op dat moment het belangrijkste is: jij fungeert als extern filter.
- Maak duidelijke, vaste afspraken over gereedschap, mappen en structuur.
- Help bij taken die snel onoverzichtelijk worden, zoals administratie.
- Laat urenbriefjes en map invulling verplicht en tijdig inleveren.
- Bied duidelijkheid, ritme en voorspelbaarheid.
Autismespectrumstoornis (ASS)
- Iemand met ASS krijgt prikkels ongefilterd binnen
- Heeft moeite om informatie aan elkaar te koppelen.
- Sociale signalen (zoals een boze blik) worden vaak niet automatisch begrepen je moet dit concreet benoemen.
- Veranderingen, klein of groot, voelen als compleet nieuwe situaties.
- Sterke kanten: zeer precies, betrouwbaar, loyaal en vaak langdurig inzetbaar in hetzelfde bedrijf.
Hoe kan een leermeester helpen?
- Veel tips zijn gelijk aan die bij AD(H)D.
- Bied extra begeleiding bij elke verandering in werkwijze, omgeving of planning.